Wasmachineprogramma’s uitgelegd: van eco-stand tot snelwas

Van snelwas tot speciale programma’s voor katoen, synthetische stoffen of extra kreukvermindering: wasmachines bieden tegenwoordig volop keuze. Naast de standaardprogramma’s zijn er vaak extra opties voor specifieke soorten wasgoed of extra mogelijkheden om je wasbeurt aan te passen. Maar welke programma’s zijn écht handig voor jouw wasroutine? En welke kun je gerust overslaan? We zetten de mogelijkheden voor je op een rij, zodat jij het maximale uit je wasmachine haalt.

Standaard wasprogramma’s

Op vrijwel elke wasmachine vind je een aantal vaste wasprogramma’s die het meest worden gebruikt. Elk programma werkt met een eigen combinatie van temperatuur, centrifugesnelheid en trommelbewegingen. Ook de duur van het programma en het energie- en waterverbruik verschillen per instelling en zijn bovendien afhankelijk van de hoeveelheid was in de trommel. 

In deze handleiding nemen we je mee langs de meest voorkomende wasprogramma’s en leggen we uit wat de voordelen zijn. Van instellingen voor katoen en synthetische stoffen tot een handwasprogramma, de eco-stand en een voorstrijkfunctie: zo weet je precies welk programma past bij jouw wasgoed.

Katoen

Het is het meest gebruikte programma op de wasmachine: het katoenprogramma. Niet zo gek, want het is geschikt voor bijna alle temperaturen: van koud tot 90-95 °C. 

Het werkt goed voor katoen, linnen en gemengde stoffen en je kunt de trommel tot het maximale aantal kilos’ vullen en het hoogste toerental instellen. Gemiddeld duurt dit programma ruim drie uur, waarbij het katoenprogramma van 40 °C vaak als standaard wordt gezien in wasmachinetests.

Voor specifieke kledingstukken kun je het beste de temperatuur aanpassen: handdoeken, beddengoed en ondergoed zijn het meest effectief op 60°C, terwijl shirts en broeken vaak volstaan met 30 of 40°C. Het centrifugeren kan veilig op 1400 tot 1600 toeren, afhankelijk van het type stof.

Synthetisch (EasyCare/ Anti-kreuk / Kreukherstellend)

Het synthetische wasprogramma (ook wel EasyCare/ Anti-kreuk/ Kreukherstellend genoemd), is speciaal gemaakt voor kledingstukken die niet van katoen zijn. Denk hierbij aan, de naam zegt het al, synthetische stoffen zoals polyester, polyacryl en viscose. 

Deze kledingstukken hebben een iets delicater wasprogramma nodig. Daarom wast de machine op lagere temperaturen (tot 60 °C) en met een lager centrifuge-toerental, zodat de stoffen minder snel beschadigen of kreuken. 

Wanneer je voor dit programma kiest, vul je de trommel meestal voor de helft van de maximale capaciteit. Als de trommel te vol is, is het voor de machine niet mogelijk om de ‘kreukels te herstellen’. Sommige machines gebruiken stoom of houden de trommel in beweging om kreukvorming te verminderen. Een volledige wasbeurt duurt gemiddeld ruim 2 uur. 

Let op: niet alle wasmachines hebben een specifiek programma voor synthetische stoffen, terwijl vrijwel iedere machine een katoenprogramma heeft. Was je veel delicate kleding? Dan is het handig om hierop te letten. En vergeet niet om altijd het waslabel van je kleding te controleren om de juiste instellingen te gebruiken. Hiervoor kun je ook ons blog: ‘Wassymbolen en betekenis’ bekijken.

Wol-/fijnwas-/handwasprogramma’s

Het fijnwasprogramma is bedoeld voor delicate stoffen zoals zijde, viscose, lingerie of andere synthetische materialen. Het is ideaal voor kleine hoeveelheden, zoals bh’s (altijd in een waszakje), zijden jurkjes of blouses met pailletten. De trommel draait minder intensief en centrifugeert op een laag toerental, zodat de kleding niet beschadigt. Vaak staat dit programma standaard op de laagste stand, maar controleer dit altijd voordat het programma start. 

Het fijnwasprogramma werkt niet warmer dan 30°C, waardoor het geschikt is voor kwetsbare stoffen. Het is vergelijkbaar met synthetische wasprogramma’s: lage temperaturen en minimale trommelrotatie beschermen delicate kleding. En ook hierbij geldt: let altijd op het waslabel. Sommige kledingstukken mogen zelfs op dit programma niet in de wasmachine.

Ecoprogramma

Het ecoprogramma is een milieuvriendelijke optie die standaard aanwezig is op nieuwe wasmachines vanaf 2021. Dit programma wast meestal op een temperatuur net boven 40 °C en is geschikt voor normaal vervuild katoenen wasgoed dat volgens het waslabel op 40 °C of 60 °C kan worden gewassen.

Het grote voordeel van het ecoprogramma is dat het energiezuiniger is. Het water wordt langzaam opgewarmd en het programma duurt daardoor iets langer, maar je kleding wordt net zo schoon als bij een standaardprogramma. Dankzij deze aanpak bespaar je energie zonder in te leveren op wasresultaat.

Handige extra wasprogramma’s

Naast de gebruikelijke wasprogramma’s hebben veel machines nog extra wasprogramma’s. Hieronder staan enkele veelvoorkomende opties die van pas kunnen komen, afhankelijk van het soort kleding en hoe je wilt wassen.

Sportwas

Er zijn speciale programma’s ontwikkeld voor het wassen van microvezel sportkleding. Deze wassen langer om zweetvlekken en geurtjes goed te verwijderen, maar gebruiken lagere temperaturen om de stoffen te beschermen. 

Spoelen/ centrifugeren/ afpompen

Op moderne wasmachines zijn verschillende deelprogramma’s zoals spoelen, centrifugeren en afpompen. Het spoelprogramma laat alleen water door het wasgoed lopen en wordt altijd gevolgd door centrifugeren en afpompen. Wil je een extra spoelbeurt tijdens een normaal programma? Dan kun je vaak de optie extra spoelen of extra water selecteren. Dit is vooral handig om wasmiddelresten te verwijderen of zeer vies wasgoed vooraf even te spoelen. 

Met de centrifugefunctie wordt het wasgoed drooggeslingerd. Het toerental (meestal maximaal 1400 of 1600 toeren per minuut) bepaalt hoe snel de trommel draait. Hoe hoger het toerental, hoe droger het wasgoed. Je kunt ook kiezen voor extra centrifugeren na een normaal programma. Dit is handig als de kleding snel moet drogen en niet gevoelig is voor kreukels. 

In sommige gevallen is alleen afpompen nodig. Bijvoorbeeld als er nog water in de trommel staat na een onderbroken programma. Ook kun je kiezen voor alleen centrifugeren. Bijvoorbeeld na een handwas om nat wasgoed droog te zwieren.

Kort programma/ Quick/ Speed/ Express

Een kort wasprogramma is ideaal voor een snelle wasbeurt van een kleine hoeveelheid kleding die niet sterk vervuild is. Het wasgoed wordt echter minder schoon dan bij een volledig programma, zoals het katoenprogramma, en ook het uitspoelen van wasmiddel en het centrifugeren is minder grondig. Qua energie- en waterverbruik bespaar je er weinig mee vergeleken met een normaal programma. 

Houd er rekening mee dat bij de kortste programma’s vaak maar 1,5 kg wasgoed tegelijk kan worden gewassen. Dit zijn ongeveer twee spijkerbroeken. Sommige machines bieden een snelwasprogramma voor een volle trommel, maar dit is meestal alleen geschikt voor licht vervuilde kleding.

Machinereiniging/ trommelreiniging

Gebruik dit reinigingsprogramma af en toe om je wasmachine in goede conditie te houden. Dit is vooral aan te raden wanneer je meestal op lage temperatuur wast. Je kunt ook een normaal wasprogramma van 60 °C of hoger laten draaien om de machine van binnen goed schoon te spoelen. 

Laat het programma zonder wasgoed draaien, maar leg wel een oude doek in de trommel. Aanbevolen wordt om een speciale wasmachine reiniger toe te voegen voor een extra grondige reiniging. Lees ook ons blog: ‘Wasmachine reinigen’ over alle ins en outs van het schoonmaken van de wasmachine.

Allergie- of hygiëneprogramma

Het allergie- of hygiëneprogramma is speciaal ontwikkeld om allergenen, bacteriën en resten van wasmiddel zo goed mogelijk uit kleding te verwijderen. Tijdens dit programma wordt het wasgoed gedurende langere tijd op een hoge temperatuur gewassen. Bij sommige wasmachines kan daarbij ook stoom worden gebruikt, wanneer het apparaat over een stoomfunctie beschikt. 

Daarnaast gebruikt het programma extra water om het wasgoed grondig uit te spoelen. Hierdoor blijven er minder wasmiddelresten achter in de stoffen, wat vooral belangrijk is voor mensen met een gevoelige huid of allergieën.

Voorstrijken/ gemakkelijk strijken/ kreukvrij

Een kreukvrij, gemakkelijk strijken of voorstrijkprogramma is bedoeld om te voorkomen dat kleding sterk gekreukt uit de wasmachine komt. Dit programma behandelt het wasgoed voorzichtiger, bijvoorbeeld door de centrifugeersnelheid te verlagen of de centrifugeertijd te verkorten. Hierdoor wordt de stof minder hard samengedrukt en ontstaan er minder vouwen. 

Bij sommige wasmachines bestaat dit niet als apart wasprogramma, maar als een extra functie die je kunt inschakelen bij andere programma’s. De machine past dan automatisch bepaalde instellingen aan om kreukvorming te verminderen.

Voor wie regelmatig strijkt, kan deze functie handig zijn. Doordat kleding minder gekreukt uit de machine komt, wordt het strijken vaak een stuk makkelijker en sneller.

Temperatuurinstellingen

Elke wasmachine heeft temperatuurinstellingen waarmee je kunt bepalen hoe warm het water tijdens het wassen wordt. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een hogere temperatuur om hardnekkige vlekken beter te verwijderen, of juist voor een lagere temperatuur om energie te besparen. 

Bij sommige wasmachines stel je eenvoudig een specifieke temperatuur in, zoals 30 °C, 40 °C of 60 °C. Andere modellen koppelen de temperatuur aan een bepaald wasprogramma, bijvoorbeeld 60 °C voor katoen of 30 °C voor synthetische stoffen. Welke optie je kiest, hangt vooral af van hoeveel controle en flexibiliteit je zelf wilt hebben.